Liên kết bảng (Relationships)

1. Liên kết bảng là gì?

👉 Liên kết bảng là cách kết nối dữ liệu giữa các bảng với nhau thông qua khóa chính (Primary Key) và khóa ngoại (Foreign Key)

📌 Ví dụ:

- Bảng KhachHang → chứa thông tin khách
- Bảng DonHang → chứa đơn hàng

➡️ Liên kết:

KhachHang.MaKH → DonHang.MaKH

2. Các loại quan hệ (Relationships)

1️⃣ One-to-Many (1 – n) ⭐ phổ biến nhất

Trong quản trị cơ sở dữ liệu, Quan hệ Một – Nhiều (One-to-Many relationship) là loại quan hệ phổ biến nhất. Nó xảy ra khi một bản ghi ở bảng A có thể liên kết với nhiều bản ghi ở bảng B, nhưng một bản ghi ở bảng B chỉ liên kết với duy nhất một bản ghi ở bảng A.

👉 Ví dụ:

Khách hàng & Đơn hàng: Một khách hàng có thể đặt nhiều đơn hàng, nhưng mỗi đơn hàng chỉ thuộc về một khách hàng.

2️⃣ One-to-One (1 – 1)

Trong quản trị cơ sở dữ liệu, Quan hệ Một – Một (One-to-One) xảy ra khi một bản ghi trong Bảng A chỉ liên kết với duy nhất một bản ghi trong Bảng B và ngược lại.
Đây là loại quan hệ ít phổ biến nhất vì thông thường dữ liệu có thể được gộp chung vào một bảng. Tuy nhiên, nó cực kỳ hữu ích trong một số trường hợp cụ thể.

Ví dụ thực tế: Người dùng & Hồ sơ cá nhân

Hãy tưởng tượng hệ thống quản lý tài khoản:

- - - Một Người dùng chỉ có một Hồ sơ chi tiết.
    - Một Hồ sơ chi tiết chỉ thuộc về một Người dùng duy nhất.

3️⃣ Many-to-Many (n – n)

Trong quản trị cơ sở dữ liệu, quan hệ nhiều-nhiều (many-to-many relationship) xảy ra khi nhiều bản ghi trong một bảng có liên quan đến nhiều bản ghi trong một bảng khác.

Ví dụ minh họa:

Giả sử bạn có hệ thống quản lý trường học với hai thực thể: Sinh viên và Khóa học.

Một sinh viên có thể đăng ký học nhiều khóa học khác nhau.

Một khóa học cũng có thể có nhiều sinh viên cùng theo học.

Để thiết kế, bạn cần 3 bảng:

- - - Bảng Sinh_vien: Lưu thông tin cá nhân (ID, Tên…).
    - Bảng Khoa_hoc: Lưu thông tin môn học (ID, Tên môn…).
    - Bảng Dang_ky (Bảng trung gian): Lưu cặp giá trị (ID_Sinh_vien, ID_Khoa_hoc). Mỗi dòng trong bảng này đại diện cho việc một sinh viên cụ thể tham gia một khóa học cụ thể.

3. Chuẩn bị trước khi liên kết

👉 Bắt buộc:

- Bảng phải có Primary Key
- Field liên kết phải cùng kiểu dữ liệu

📌 Ví dụ:

- MaKH bên KhachHang → AutoNumber
- MaKH bên DonHang → Number

4. Cách tạo Relationships trong Access

Bước 1:

Vào tab Database Tools → chọn Relationships

Bước 2:

Chọn các bảng cần liên kết:

- - KhachHang
  - DonHang

Bước 3:

Kéo thả để liên kết

👉 Kéo:
KhachHang.MaKH → DonHang.MaKH

Bước 4:

Cửa sổ hiện ra → chọn:

✅ Enforce Referential Integrity (QUAN TRỌNG)

👉 Đảm bảo dữ liệu đúng

Có thể tick thêm:

- - Cascade Update
  - Cascade Delete (cẩn thận)

Bước 5:

Nhấn Create

5. Ví dụ chuẩn hệ thống bán hàng

Bảng KhachHang:

MaKH (PK)
TenKH
Bảng DonHang
MaDH (PK)
MaKH (FK)
NgayDat

Bảng ChiTietDonHang

MaCTDH (PK)
MaDH (FK)
MaSP (FK)
SoLuong

Bảng SanPham

MaSP (PK)
TenSP

🔗 Sơ đồ liên kết


KhachHang (1) ─── (n) DonHang
DonHang   (1) ─── (n) ChiTietDonHang
SanPham   (1) ─── (n) ChiTietDonHang

6. Ý nghĩa thực tế (rất quan trọng)

👉 Khi liên kết đúng:

✔ Không thể nhập đơn hàng nếu không có khách

✔ Không bị trùng dữ liệu

✔ Query chạy chính xác

7. Lỗi thường gặp ⚠️

❌ Không bật Referential Integrity

❌ Sai kiểu dữ liệu (AutoNumber vs Text)

❌ Không có Primary Key

❌ Đặt tên field không đồng nhất